Algemeen
Armenië is een bergachtig land in de Zuidelijke Kaukasus, dat geografisch gezien tot Azië behoort, maar in culturele en historische aspecten zich tot Europa behorend beschouwt en de oudste christelijke staat van de wereld is. Bij het begin van onze jaartelling lag Armenië ook aanmerkelijk meer westelijk dan heden ten dage. Armenië grenst aan Georgië, Azerbeidzjan, Iran en Turkije. De hoofdstad Jerevan is gesticht in 782 voor Christus en is daarmee een van de oudste steden ter wereld. Armenië is in 1991 onafhankelijk geworden van de Sovjet-Unie en is sinds 2001 lid van de Raad van Europa.Armenië is het oudste en eerste christenvolkvan de wereld. Al in het jaar 301 bekeerden de mensen zich massaal tot het christelijk geloof. Nu is het kleine land ingeklemd tussen islamitische landen.
Door de eeuwen heen zijn de mensen er vervolgd. De grootste tragedie waren de massaslachtingen in 1915, toen 1½ miljoen Armeniërs op gruwelijke wijze om het leven werden gebracht. Er is geen gezin dat niet doden heeft te betreuren, en sommige families zijn in z’n geheel uitgeroeid. De genocide heeft het Armeense volk tot op de dag van vandaag zwaar getraumatiseerd.
Slechts enkele jaren na de genocide werden alle godsdiensten door de communistische leiders streng verboden. Decennia lang werden christenen vervolgd. Gelukkig is er nu weer vrijheid van godsdienst. Volgens het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in Armenië 50,9% van de bevolking onder de armoedegrens.
In het kort
- Oppervlakte: 800 km2 (4,5 % water)
- Hoofdstad: Jerevan(1.091.235 inwoners)
- Inwoners: 2.967.004 (2009)
- Bevolkingsgroepen: Armeniërs 97,9%, Koerden (Jezidi’s) 1,3% en Russen 0,5%.
- Taal: Armeens 97,7%, Koerdisch 1,3% en Russisch 1%.
- Munteenheid: Dram. Koers: € 1,-- = 466 ARD (26 augustus 2010)
- Regeringsvorm: Republiek
Religie
94,7% van de inwoners van Armenië zijn Armeens-apostolisch
4% behoort tot de Russisch-orthodoxe Kerk, de Armeens-katholieke Kerk of tot een Protestantse (evangelische) kerk.
1,3% van de bevolking behoort tot de Jezidi’s (een Koerdische volksreligie met elementen uit o.a. het christendom en de islam).
Context
Een belangrijk aspect van de Armeense nationale identiteit vormt de zeer oude christelijke beschaving. De bevolking van Armenië bekeerde zich onder leiding van Grigor de Verlichter al in het jaar 301 tot het christendom. De Ark van Noah zou op de berg Ararat zijn geland. Om die reden is de Ararat nog steeds het nationale symbool.
Armeniërs bewoonden oorspronkelijk een veel groter gebied dan de huidige republiek. In de 17e eeuw werd hun leefgebied echter opgedeeld. In de 19e eeuw kwam een groot deel van Armenië binnen de Russische invloedssfeer. Veel Armenen streden dan ook in de Eerste Wereldoorlog mee met het Russische leger tegen de Ottomanen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden talrijke etnische Armeniërs in het Ottomaanse Rijk gedwongen gedeporteerd, als gevolg waarvan tussen de 600.000 en 1,5 miljoen etnische Armeniërs om het leven kwamen. Na de Eerste Wereldoorlog vormde Armenië korte tijd met Georgië en Azerbeidzjan de Kaukasische Federatie, om vervolgens van 1918 tot 1920 een onafhankelijke republiek te vormen. In 1920 werd het land ingelijfd bij de Sovjetunie. In februari 1988 werd het noorden van Armenië getroffen door een zware aardbeving, waarbij circa 25.000 slachtoffers vielen. Nog altijd wonen veel mensen in Noord-Armenië in noodbehuizing. In datzelfde jaar ontstond een conflict met buurland Azerbeidzjan over het door Armeniërs bewoonde gebied Nagorny-Karabach, gelegen in Azerbeidzjan. In augustus 1990 verklaarde Armenië zich onafhankelijk van de Sovjetunie. Door de oorlog en de verslechterende economische omstandigheden, die mede het gevolg waren van een economische blokkade ingesteld door Azerbeidzjan en Turkije, kwam de regering van de eerste president van Armenië Levon Ter-Petrossian al snel in grote moeilijkheden. Uiteindelijk trad hij in 1998 af. Bij de presidentsverkiezingen van 1998 werd de voormalige de facto leider van Nagorny-Karabach, Robert Kocharian, gekozen en in 2003 herkozen. In oktober 1999 kwamen premier Sarkissian en voorzitter van het parlement Demirchian om het leven door een aanslag. De motieven zijn tot op heden niet duidelijk.
Politiek
In 1998 werd de huidige president van Armenië, Robert Kocharian, gekozen. Het verkiezingsresultaat was omstreden. Internationale waarnemers constateerden verkiezingsfraude. Zowel de parlement- als de presidentsverkiezingen van 2003 waren eveneens controversieel. De oppositie blijft echter zwak en verdeeld. Belangrijkste onderdeel van de binnenlandse politiek is de situatie rondom Nagorny-Karabach. Ondanks verschillende vredesonderhandelingen o.l.v. de OVSE Minsk Group lijkt een definitieve oplossing voorlopig nog niet in zicht. Andere prioriteiten zijn de bestrijding van corruptie en de informele economie en verbetering van zowel de politieke als de economische stabiliteit. De politieke arena in het land wordt nog te zeer beheerst door deelbelangen van de diverse clans en minder door inhoud van beleid en democratische controle.
Economie
Het uiteenvallen van de Sovjetunie, het conflict in Nagorny-Karabach, de sluiting van de grenzen met Turkije en Azerbeidzjan, hebben het land in een algehele economische malaise gebracht, waar het moeilijk uit kon komen. Dit isolement wordt de laatste tijd versterkt door de toenemende regionale samenwerking tussen Turkije, Georgië en Azerbeidzjan. Mede om die reden is Armenië sterk afhankelijk van Rusland en Iran geworden. De laatste jaren maakt de economie een snelle groei door. In 2006 groeide het BBP met meer dan 10%. Door hogere lonen is de binnenlandse vraag gegroeid, wat één van de oorzaken is van de groei van het BBP. Dankzij een strikt monetair beleid is de inflatie laag. Wel is er een continue appreciatie van de munteenheid, de Dram, waardoor Armeense exporten duurder worden. Hoewel de belastinginning in de afgelopen jaren sterk verbeterd is, blijft dit een vrij laag percentage van het BBP. Er is sprake van een constant begrotingstekort. Dit wordt vooral veroorzaakt door sociale uitgaven in het kader van de armoedeverminderingsstrategie. Verder is er een voortdurend tekort op de lopende rekening. Dit wordt gefinancierd door leningen en buitenlandse directe investeringen (BDI). De BDI zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Vermeldenswaardig is het snelle dalen van de ratio schulden/BBP.
Een groot deel van de bedrijven is geprivatiseerd. Voor de overige bedrijven verloopt het proces moeizamer. Investeerders worden vaak afgeschrikt door het Karabach-conflict. Vanwege de economische blokkade van Turkije en Azerbeidzjan is exporteren moeilijk aangezien de enige exportroutes via Georgië en Iran lopen. Volgens het IMF liggen de kansen voor Armenië thans op economische ontwikkeling in activiteiten waarin het relatief grote human capital van het land benut zou kunnen worden. De Armeense diaspora vormt een belangrijke bron van inkomsten. Door de diaspora valt het vele Armeniërs niet moeilijk hun weg te vinden naar het buitenland. Zo zijn er circa 2 miljoen Armeniërs in de Russische Federatie, 1 miljoen in de Verenigde Staten en een half miljoen in Frankrijk. Er is sprake van een grote braindrain. De diaspora heeft grote politieke invloed in Armenië en is goed georganiseerd in hun gastlanden.
Cultuur
De culturele betrekkingen tussen beide landen zijn tot op heden beperkt tot een aantal individuele, grotendeels met Nederlandse middelen gefinancierde kleinschalige activiteiten. Vanaf 26 september 2007 heeft de Faculteit voor Buitenlandse Talen een speciale leerstoel voor Nederlandse Taal en Cultuur, gesubsidieerd door de Nederlandse Taalunie. In 2005 en 2007 is de Prins Claus Prijs uitgereikt aan bekende Armeense kunstenaars. Jaarlijks wordt het internationale Filmfestival Apricot gesteund dat sinds 2007 een samenwerkingsverband met het Rotterdams filmfestival heeft.
Ontwikkelingssamenwerking
Armenië komt – als lid van de Nederlandse Kiesgroep in IMF en Wereldbank, in aanmerking voor bilaterale ontwikkelingshulp. Aandachtspunten in het OS beleid zijn corruptiebestrijding, het bevorderen van de mensenrechten en het verminderen van armoede Aangezien het land inmiddels een middle income country is geworden komt het formeel niet meer in aanmerking voor ODA. Om die reden is besloten om de OS relatie geleidelijk af te bouwen zal de samenwerking meer liggen op het gebied van economische projecten (PSOM, PUM, PESP) alsmede ondersteuning van het maatschappelijk middenveld via het MATRA programma.
Op onze website vindt u een klein aantal projecten waarvoor wij dringend op zoek zijn naar een sponsor. Indien u het prijs stelt, komt één van onze medewerkers graag bij u langs om meer te vertellen over Persoonlijke Projecten.